Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie
De Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 (MRH 2011) is een integrale nieuwe versie van de Richtlijn Hartrevalidatie 2004 en bevat:
- de niet herziene delen met betrekking tot fysieke doelen en risicogedrag / leefstijl
- de herziene delen met betrekking tot psychische en sociale doelen
- nieuwe aanbevelingen met betrekking tot de doorverwijzing door de cardioloog, indicatiestelling, evaluatie en overdacht naar nazorg
Downloaden en bestellen
De MRH 2011 is hieronder gratis als pdf-bestand te downloaden, maar u kunt de MRH 2011 ook in boekvorm bestellen. De MRH 2011 is als boek voor 20 euro inclusief verzendkosten te bestellen via bureau@nvvc.nl. Graag met vermelden van het juiste verzendadres.
Als onderdeel van de MRH 2011 is het Model Hartrevalidatie opgesteld dat de verschillende onderdelen van de hartrevalidatie zoals die in de richtlijn beschreven worden, overzichtelijk weergeeft.
Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011
Model Hartrevalidatie 2011
De referenties bij de MRH 2011 en een aantal bijlagen van de richtlijn zijn niet in boekvorm maar alleen elektronisch beschikbaar:
- Lijst van referenties bij de MRH 2011
- Bijlagen MRH 2011:
De MRH 2011 is ontwikkeld in het project PAAHR (Psychische en Arbeidsgerelateerde Aspecten van HartRevalidatie). De MRH 2011 is geautoriseerd c.q. geaccepteerd door:
- De Hart&Vaatgroep
- Ergotherapie Nederland
- Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie
- Nederlands Instituut van Psychologen
- Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen
- Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers
- Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
- Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde
- Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie
- Nederlandse Vereniging voor Hart- en Vaat Verpleegkundigen
- Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
- Nederlandse Vereniging Voor Verzekeringsgeneeskunde
Advies screeningsinstrumenten depressie, angst en sociale steun bij hartpatiënten
Bij de herziening van de richtlijn Hartrevalidatie met betrekking tot de psychische en sociale doelen (project PAAHR) was ervoor gekozen om screening van psychische symptomen, sociale steun en sociaal functioneren aan te bevelen maar geen aanbevelingen te doen met betrekking tot specifieke screeningsinstrumenten.
Verschillende ziekenhuizen hebben namelijk eigen richtlijnen ten aanzien van screeningsinstrumenten. In de commentaarronde en bij het ontwikkelen van de bijbehorende beslisbomen bleek dat het toch wenselijk was om tot een advies te komen met betrekking tot instrumenten die de voorkeur van Nederlandse deskundigen hebben.
Dit heeft geleid tot een uitgebreide literatuurstudie naar screeningsinstrumenten voor depressie, angst en sociale steun en tot consensus van alle Nederlandse deskundigen over voorkeursinstrumenten:
De bijlagen bij dit rapport bevatten alle screeningsinstrumenten met betrekking tot depressieve symptomen bij hartpatiënten (matrix depressieve symptomen), alle screeningsinstrumenten met betrekking tot angstsymptomen bij hartpatiënten (matrix angstsymptomen), en alle screeningsinstrumenten met betrekking tot sociale steun bij hartpatiënten (matrix sociale steun).
Matrix Angstsymptomen
Matrix Depressieve symptomen
Matrix Sociale Steun
Inmiddels zijn sommige aanbevolen instrumenten in het Nederlands vertaald (zie Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling 2011 [nog in ontwikkeling, informatie bij drs. Mariëtte van Engen (m.m.vanengen-verheul@amc.uva.nl)]. Het advies is ook bestudeerd door de werkgroep Cardiopsychologie. De werkgroep Cardiopsychologie onderschrijft de deskundigheid van de adviesgroep en daarmee ook het advies over de diverse vragenlijsten, met de opmerking dat de meerwaarde van het screenen op sociale steun met een vragenlijst nog aangetoond zou moeten worden. Er wordt door de werkgroep geadviseerd hier onderzoek naar te doen.
In de nieuwe Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011 zijn wel literatuurstudies opgenomen naar de negatieve consequenties van depressie, angst en gebrek aan sociale steun op cardiale morbiditeit en mortaliteit bij hartpatiënten. Hieruit komt naar voren dat depressie, angst en gebrek aan sociale steun tot een slechtere prognose met betrekking tot al deze parameters leiden. Gebrek aan sociale steun leidt ook tot depressie.
In aansluiting op Welter 2010 zijn twee adviesrapportages opgesteld waarin de afkapwaarden voor de geadviseerde meetinstrumenten worden gemotiveerd:
Instrumentarium n.a.v. de MHR 2011
Als onderdeel van het project PAAHR zijn de volgende instrumenten ontwikkeld om de implementatie te bevorderen:
- Naar aanleiding van de MHR 2011 is een Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling 2011 [nog in ontwikkeling, informatie bij drs. Mariëtte van Engen (m.m.vanengen-verheul@amc.uva.nl)] opgesteld. Hierin zijn de screeningsinstrumenten opgenomen met afkapwaarden zoals aanbevolen in de adviesrapportages [zie boven Welter 2010; Welter 2011a; Welter 2011b].
- Per beroepsgroep zijn samenvattingskaarten opgesteld. [nog in ontwikkeling, informatie bij dr. Angelique de Rijk (Angelique.derijk@maastrichtuniversity.nl)]
- Ergotherapie Nederland
- Koninklijk Nederlands Genootschap Fysiotherapie
- Nederlands Instituut van Psychologen
- Nederlandse Vereniging van Arbeidsdeskundigen
- Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers
- Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
- Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde
- Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie
- Nederlandse Vereniging voor Hart- en Vaat Verpleegkundigen
- Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie
- Nederlandse Vereniging Voor Verzekeringsgeneeskunde
- In samenwerking met De Hart&Vaatgroep is een patiëntenversie van de MHR 2011 opgesteld.
-
Indicatoren
Binnen de CARDSS-II studie is een set interne kwaliteitsindicatoren voor hartrevalidatie ontwikkeld. Tijdens de studie zal het gebruik en de toereikendheid van de indicatoren onderzocht worden. Na afloop van de studie zullen de indicatoren geëvalueerd worden in samenwerking met de NVVC-CCPH. Op basis hiervan zal een selectie uit de set gepubliceerd worden. - Budgetimpactanalyse [nog in ontwikkeling, informatie bij dr. Angelique de Rijk (Angelique.derijk@maastrichtuniversity.nl)]
Presentatie MHR 2011
Hieronder vindt u de bijdragen van de sprekers bij de presentatie van de richtlijn op 24 mei 2011 en het persbericht.
Presentatie Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011
Dr. Angelique de Rijk (Voorzitter en projectleider, Universitair Hoofddocent vakgroep Sociale Geneeskunde)
De nieuwe multidisciplinaire richtlijn Hartrevalidatie: psychische aspecten
Dr. Petra Kuijpers (co-projectleider, cardioloog MUMC, Adviseur/consulent voor Psychocardiologie)
Verwijzing door cardioloog
Dr. Roderik Kraaijenhagen (Voorzitter CCPH‐NVVC)
Hartrevalidatie door patiënten bekeken
Drs Inge van de Broek (Hart&Vaatgroep)
Werkhervatting bij hartpatiënten
Drs. Jaap van Dijk (Bedrijfsarts/klinisch arbeidsgeneeskundige Hart- en vaatziekten)
Update: Beslisboom Poliklinische
Indicatiestelling Hartrevalidatie 2011
Drs. Mariëtte van Engen-Verheul (Dept of Medical Informatics, Academic Medical Centre, University of Amsterdam)
Budgetimpact‐ en kosten‐effectiviteitsanalyse
Drs. Twan van Stipdonk (Projectteam PAAHR, AIO Cardiologie MUMC+)
PAAHR-project innovatie Psychische en Arbeidsgerelateerde Aspecten van HartRevalidatie
Prof.dr. Ton Gorgels (Caphri, School for Public Health and PRImary CAre, Maastricht University)
